Muzeum Więzienia Pawiak

To szczególne miejsce na mapie Warszawy upamiętnia stare więzienie działające w tym miejscu w latach 1835-1944. W jego murach byli osadzani polscy patrioci walczący z rosyjskim zaborcą, po 1918 roku więźniowie polityczni – głównie komuniści, a w czasie II wojny światowej osoby zatrzymane w łapankach, często kobiety i dzieci, ale też członkowie ruchu oporu. Położone w ścisłym centrum miasta więzienie było świadkiem masowych zbrodni, które wstrząsnęły okupowaną Warszawą. Szacuje się, że przez Pawiak przeszło ok. 100 tys. więźniów, z czego blisko 37 tys. rozstrzelano, a ok. 60 tys. wysłano do obozów koncentracyjnych i na przymusowe roboty. 21 sierpnia 1944 roku Niemcy wysadzili w powietrze niemal cały kompleks więzienny.

Dziś budynek muzeum znajduje się w ocalałych kazamatach VII i VIII oddziału więzienia. Na ekspozycję składają się m.in.: korytarz więzienny oddziału VII oraz 5 cel, w tym kwarantanny i śmierci, które odtworzono według zachowanych rysunków, opisów i relacji więźniów. Na wystawie zobaczysz też oryginalne elementy wyposażenia, wiersze, pamiętniki, grypsy, kalendarze, a także najróżniejsze drobne przedmioty wykonane przez uwięzionych.

Zwróć uwagę na pomnik drzewa pawiackiego – wykonaną z brązu kopię słynnego wiązu, na którym rodziny ofiar umieszczały tabliczki epitafijne. Oprócz fragmentu bramy, drzewo było jedynym ocalałym po wojnie świadectwem istnienia więzienia.

Uwaga!
Od 27 lutego 2026 r. do jesieni 2026 r. Muzeum Więzienia Pawiak jest zamknięte dla zwiedzających!